Kleding huren: duurzame belofte vs. complexe realiteit

Is kleding huren écht duurzaam? Ik dook in de cijfers, testte het in mijn No Buy Year en sprak met een succesvolle kledingbibliotheek over wat wel werkt - en wat niet. Een hoop werd me duidelijk.

Een enorme gedeelde kledingkast waar je altijd toegang toe hebt: het klinkt als een droom. Maar de realiteit blijkt ingewikkelder: ik heb de afgelopen jaren veel kledingbibliotheken zien komen en gaan. Dan waren er nog de onderzoeken die twijfel zaaiden: kleding huren zou soms zelfs mínder duurzaam zijn dan nieuw kopen. Ik dook in de cijfers, testte het zelf én sprak uitgebreid met LENA the fashion library, de eerste kledingbibliotheek van Nederland. Hoe duurzaam is kleding huren nou echt, als je alles optelt? En waarom lukt het LENA wel, terwijl anderen moeten stoppen?

Ik schrijf dit artikel in een gehuurde wijde jeans met een opvallende, vlekkerige koeienprint. Ik heb ‘m al veertien keer gedragen in drie weken - I love it. Hoewel ik al jaren over duurzame kleding schrijf, is dit toch pas de derde keer dat ik iets huur. Maar in mijn No Buy Year wilde ik het anders doen: mezelf niet alleen trainen in tevredenheid, maar ook nieuwe dingen uitproberen. En toen ik na een panelgesprek contact had met Elisa Jansen, medeoprichter van Lena the fashion library in Amsterdam, dacht ik: dit is het moment. Wat doet huren met mijn mindset?

De markt: pioniers en mislukkingen

De kledingverhuurmarkt (of je het nu fashion rental, kledingbibliotheek of gewoon lenen noemt) is een fascinerende tak binnen de duurzame beweging. Het idee van een gedeelde kast vol moois sprak me altijd aan, maar toch moest ik wennen. Niet zo gek: geen bezit meer, dingen terugbrengen - het staat volledig haaks op hoe de ideeën over consumeren die we van jongs af aan meekrijgen. Wat als je verliefd wordt op een item en het moet inleveren? En is het niet duurder? Of gewoon veel gedoe?

Internationaal zijn er voorbeelden die laten zien dat huurconcepten op grotere schaal mogelijk zijn. In de VS is Rent the Runway (sinds 2009) een succesvolle speler met een beursgang in 2021, inmiddels meer dan 750 merken en 132.000 leden (dit jaar willen ze dat aantal verdubbelen). In Europa wordt vaak gekeken naar Le Closet uit Frankrijk. Sinds 2014 bouwden zij aan een solide abonnementsmodel met ruim 90.000 leden, waarbij jaarlijks meer dan een half miljoen kledingboxen worden verstuurd. Indrukwekkend, al blijft ook dit een niche vergeleken met het totale modeaanbod.

In Nederland kennen we nog geen speler van deze schaal. LENA was er als eerste in 2014 met een fysieke kledingbibliotheek, daarna volgden mooie online initiatieven als Palanta, My Dressoir, The Circle Closet, Andonwards, Masterpiece, Litchy en Red Orka (waar ik ooit een duurzaam rompertjesabonnement voor Frankie had, geweldig!). Stuk voor stuk vanuit liefde en idealisme gestart, maar allemaal verdwenen ze weer.

Volgens Eeke van Velzen, oprichter van het luxe rental-platform Rerun, is Nederland nog een lastige markt. In De Rokkenjagers podcast vertelde ze dat mensen hier afwachtend zijn: het idee van huren moet echt nog landen. In een interview met Harper’s Bazaar in 2023 zei ze: “Ik verwacht, en met mij veel forecasters, dat we binnen tien jaar een kwart van onze garderobe huren, en driekwart zelf bezitten.”

Maar op dit moment lijkt het nog niet zo goed te gaan. Zelfs grote spelers als H&M en De Bijenkorf trokken al na een paar maanden de stekker uit hun huurpilot: niemand maakte er gebruik van en dus was het intern niet meer te verdedigen. Begrijpelijk? Ja, maar ook ontzettend frustrerend. Want vernieuwende concepten als deze hebben nu eenmaal tijd nodig, dat weet je van tevoren. Je moet mensen erin meenemen, het opnieuw uitleggen, laten ervaren en súpertoegankelijk maken. Ik betwijfel of het ooit een serieuze kans heeft gekregen.

Onderzoek: hoe duurzaam is kleding huren écht?

In 2021 kopte The Guardian: “Renting clothes is ‘less green than throwing them away.’” Oef. De uitspraak was gebaseerd op een Fins onderzoek van het VTT Technical Research Centre, waarin werd aangetoond dat kleding huren onder bepaalde omstandigheden mínder duurzaam kan zijn dan iets nieuws kopen. De grote boosdoeners: transport, chemisch reinigen en de bergen aan verpakkingen.

Als je kijkt naar grote internationale spelers, snap ik dat. Rent the Runway stuurt kledingboxen de hele VS door, inclusief Hawaï en Alaska. Le Closet verzendt naar vijf Europese landen vanuit één Frans distributiecentrum. Dat zijn enorme hoeveelheden pakketten en kilometers, en dus een aanzienlijke milieu-impact (dit is ook een pijnpunt van Vinted, lees hier mijn kritische analyse)

Een recenter Frans-Belgisch onderzoek (EDHEC en UCL Louvain) bevatte ook een kritische noot. Daarin wordt het ‘rebound-effect’ genoemd: 18% van de mensen blijkt het geld dat ze besparen door kleding te huren, vervolgens uit te geven aan extra spullen op andere vlakken, zoals elektronica of interieur. Met de snelgroeiende afvalberg in ons achterhoofd creëert dit terecht de vraag: maskeren we met kledingverhuur soms gewoon overconsumptie met een duurzaam sausje?

Tijd voor nuance. Want hoewel het goed is om kritisch te zijn, vind ik dat dit soort

onderzoeken vaak eenzijdig in de media worden geframed. Het overgrote deel van de deelnemers in het Frans-Belgische onderzoek gaf namelijk juist aan dat ze mínder kochten door te huren. En wat betreft overconsumptie: in een maatschappij waarin we constant worden blootgesteld aan marketing, vraagt het veel om andere keuzes te maken. Dat is niet de schuld van een nieuw concept, maar een systeemprobleem.

De praktijk: waarom het voor LENA wérkt

Het wordt concreet als ik in gesprek ga met Elisa Jansen, medeoprichter van LENA. We ontmoeten elkaar in hun nieuwe vestiging in De Pijp in Amsterdam: een frisse, kleurrijke winkel met een een mix van basics en opvallende eyecatchers.

Het gaat goed met ze. Na járen van experimenteren, bijsturen en vooral volhouden, staat er nu eindelijk een model dat werkt, én zo duurzaam mogelijk is binnen de huidige mogelijkheden: geen eindeloze retouren of chemisch reinigen, maar een fysieke plek, een veelzijdige samengestelde collectie waarin kwaliteit voorop staat en die volledig wasmachine-proof is. “Bij alles wat we doen staat het verlengen van de levensduur centraal,” vertelt Elisa. “En we zijn inmiddels vlek-experts geworden. Écht vrijwel alles krijgen we eruit. Of we repareren het.”

Bij LENA betaal je alleen voor de dagen dat je een item huurt. Het systeem werkt met credits. 1 credit is €0,25, een broek is gemiddeld 4 credits per dag. Aan het eind van de maand wordt het openstaande bedrag afgeschreven. “We richten ons op alledaagse kleding. We willen echt dat deze manier van denken onderdeel wordt van iemands leven”.

Een kledingstuk blijft gemiddeld minimaal drie jaar in de collectie, maar vaker is dat vier of vijf jaar. Als iets niet meer verhuurbaar is en toch nog mooi genoeg, wordt het gedoneerd aan een maatschappelijke organisatie. Soms gebeurt er iets grappigs: een item dat een tijdje niet loopt en tijdelijk wordt weggehangen, kan het seizoen erop ineens een enorme hit zijn. “Trends spelen hier amper een rol," lacht Elisa.

Ook doorslaggevend in het succes is de community die rondom de winkel is gebouwd. “We hebben klanten die al acht of negen jaar elke maand langskomen,” vertelt Elisa. “Dan komt iemand het pashokje uit en zegt een ander: ‘Oh, die jurk had ik toen en toen aan!’ Het voelt écht als een gedeelde kast”.

Foto: Angela de Vlaming

---

De puzzel van een duurzaam verdienmodel

Maar het heeft járen geduurd voordat ze een model vonden dat werkte. In 2014 startte LENA met abonnementen: lekker overzichtelijk en goed voor financiële stabiliteit. Althans, dat zou je denken: “klanten vonden het een concept geweldig, maar het liep niet. De verplichting van regelmatig langs komen paste niet altijd in hun drukke leven. Of ze namen iets mee omdat ze hun tegoed op moesten maken. Dat strookte voor ons niet met bewust consumeren.”

LENA probeerde het online, maar ook dat viel tegen. Omdat er nog geen software bestond dat geschikt was voor kledingverhuur, moesten ze helemaal from scratch hun eigen systeem opbouwen: een enorm kostbaar en intensief proces. Daarnaast bleek verzending niet alleen milieubelastend en duur, maar ook een drempel voor klanten. “Huren werkt in je hoofd net als shoppen, merken we: je moet er zin in hebben”.

Een fysieke plek in de buurt blijkt onmisbaar in het succes. “Júist bij huren willen mensen kleding passen, voelen en ervaren,” zegt Elisa. “Je stuurt het niet zomaar terug zoals bij kopen. Als het na een week niet bevalt, betaal je er tenslotte wel voor”. Maar ook kun je offline het verhaal veel beter overbrengen, vertelt ze. Terwijl ik een jurk sta te passen, hoor ik een meisje achter me zeggen: “Wacht... kun je dit huren? Wat cool!”

Wat doet huren met je koopgedrag?

“Is huren qua koophonger niet een beetje valsspelen?” vraagt Jordi thuis, als ik vertel dat ik als experiment iets heb gehuurd (in eerste instantie voor een shoot). Ik leg het voor aan Elisa.

Volgens haar draait het allemaal om intentie: “Wat brengt het je? De meeste mensen die bij ons komen, zijn juist heel bewust bezig. We willen allemaal hetzelfde: minder kopen en creatief omgaan met wat we dragen”. Ze vertelt dat er ook regelmatig mensen binnen komen die zichzelf vanwege duurzaamheid helemaal niets meer gunnen. “Dan zie je hoe ze zich hier tóch weer even toestaan om te spelen met kleding. Dat doet mensen goed.”

Mijn eigen ervaring bevestigt dit. Doordat je per dag betaalt en weet dat het item weer teruggaat, ga je bewuster om met wat je meeneemt en draagt. Ik droeg een jasje acht keer in twee weken en mijn geliefde koeienprintbroek zelfs veertien keer in drie weken. Het terugbrengen voelde dubbel, maar ik vond het een goede les om van iets moois te kunnen genieten zonder het altijd maar te moeten bezitten. Ik dacht aan een Taoïstisch verhaaltje dat ik eerder deelde over het waarderen van de ervaring, niet het object. En anders huur ik het toch nog een keer?

---

Ingewikkeld: circulair denken in een lineair systeem

Tijdens ons gesprek wordt duidelijk waar de grootste uitdaging zit voor rentals: je probeert een circulair model te bouwen in een systeem dat alles op snelle verkoop en hoge volumes heeft ingericht. De inkomsten van LENA zijn verspreid over jaren, maar als ze merken benaderen voor een samenwerking willen ze directe verkoop en inkomsten. LENA heeft vaak geprobeerd iets op te zetten op basis van een uitleenvergoeding, maar bijna niemand staat daarvoor open. Inmiddels lukt het gelukkig om collecties in te kopen bij merken die het concept supporten en daarom hun minimumafname verlagen.

Niet alleen duurzame merken

Wie bij LENA binnenloopt, ziet niet alleen duurzame merken. Ik vond dat best ingewikkeld, maar Elisa legt het helder uit. “Onze missie is levensduurverlenging. Natuurlijk willen we duurzaam geproduceerde kleding, we zijn zelfs strikt op die manier begonnen, maar in de praktijk bleek dat niet alle duurzame merken gelijk staan aan kwaliteit. Terwijl sommige synthetische stoffen veel langer meegaan en veel makkelijker te wassen zijn. Wat ís dan duurzaam?”

Bovendien: als je mensen wilt verleiden tot een nieuwe manier van consumeren, moet je ze wel iets te kiezen geven. De collectie moet aantrekkelijk, afwisselend én betaalbaar zijn. Alle schuifjes moeten goed staan.

Uitdaging: technologie en impact meten

Tijdens ons gesprek borrelen er allerlei vragen op: hoe vaak wordt een kledingstuk nou écht gedragen? Hoe lang blijft het in omloop? Wat is de impact van één kledingstuk in dit systeem? Ook Elisa wil het dolgraag weten. “We zijn bezig met een rapportagetool, maar dat kost ontzettend veel tijd, geld en energie,” vertelt ze. “Ik had nooit gedacht dat ik 90% van mijn tijd kwijt zou zijn aan software en processen. Maar ja, we moeten álles zelf ontwikkelen. Dat kan alleen stapsgewijs”.

Voor nu houden ze wel per item bij hoe vaak iets wordt uitgeleend. Dat levert waardevolle inzichten op, die ze ook terugkoppelen aan merken. “King Louie doet daar bijvoorbeeld echt iets mee. Ze gebruiken onze feedback over slijtage en kwaliteit in hun ontwerpbeslissingen. Dat is geweldig en ik hoop daar in de toekomst nog veel meer mee te doen”.

Is kleding huren dé oplossing?

Zoals vaak in de duurzame modewereld is het eerlijke antwoord wederom genuanceerd (sorry ;)). Kleding huren kan een hele bewuste, duurzame keuze zijn. Het werkt geweldig voor gelegenheidskleding (zoals een feestje of een podiumoutfit), als doorlopende aanvulling op je garderobe of om te testen of iets echt bij je past. Maar gebruik je het als verlengstuk van je koophonger of als quick fix voor onrust? Dan is het natuurlijk alsnog fast fashion in een ander jasje.

Uiteindelijk zit de échte duurzame kracht van kledingverhuur in hoe normaal het wordt en hoeveel mensen er structureel aan meedoen: pas dan kunnen platforms hun logistiek optimaliseren, beter samenwerken met merken, data verzamelen en uitwisselen en een mentaliteitsverandering creëren.

Ik blijf in fysieke plekken geloven door de verbinding die er ontstaat, en omdat het model op termijn rendabeler kan zijn dan online verhuur voor af-en-toe-gebruik. Maar ik heb respect voor álle Nederlandse fashion rentals: het zijn stuk voor stuk kleine, bewuste spelers die met hart en ziel mensen willen inspireren tot betere keuzes. Het systeem werkt niet mee, maar ze doen het tóch. En dat bewonder ik.

En eerlijk? Het is ook gewoon leuk (mag dat ook een keer?). Voor mij zit de kracht van huren niet alleen in duurzaamheid, maar ook in het spelen, supporten en loslaten. Want iets moois kunnen dragen zonder het te hoeven bezitten is stiekem een veel grotere les dan we denken.

---

Mooie kledingbibliotheken en deelconcepten in Nederland:

• LENA the fashion library
• Rerun
• The Collectives
• RENTGLAM
• Wauw Closet
• The Swapshop (kledingruilshop)
• Iconic Wardrobe
• The Clothing Loop (gratis kledingruiltas in jouw buurt)
• Outfit Library Less (Arnhem)
• Gaia (Zutphen)
• Flups (Amersfoort)
• Dressr (België)

---

Doneer en support OFFMODE

Helpt mijn werk jou om kritischer naar de mode-industrie te kijken en met meer liefde naar je eigen kast? Ik kies ervoor om de meeste content op OFFMODE gratis te houden, zodat iedereen deze belangrijke verhalen kan lezen. Via deze Tikkie link kun je me een symbolische koffie of lunch trakteren of maandelijks doneren. Heel veel dank voor je support!