Kopen om te copen
Hoe vult shoppen jouw emotionele leegtes?
Die ene jurk die je leven zal veranderen? Pure illusie. We shoppen vaker dan we denken om emotionele leegtes te vullen: we kopen om te copen. Wat het ons werkelijk brengt? Nog meer leegte - zowel in je ziel als je portemonnee. In een wereld waarin het steeds moeilijker wordt om onze koophonger te temmen (hoi, overconsumptiemaatschappij) kan deze oefening je helpen richting meer tevredenheid. Voor mij was het een gamechanger.
Tuurlijk, er zijn genoeg legitieme redenen te bedenken om kleding te kopen. Soms heb je iets gewoon nodig. Kleding kan een waardevolle vorm van zelfexpressie zijn. Het is goed om idealistische merken te supporten in hun missie. Een mooie outfit laat je stralen en kan je helpen om je doelen te bereiken, bijvoorbeeld doordat je serieuzer genomen wordt. Kleding is belangrijk en je mag er keihard van genieten.
Invloeden van buitenaf
Maar eerlijk: veel van wat we kopen is pure overconsumptie (geldt ook voor mij). We wijten dit graag aan externe factoren. Deels is dat terecht, want het marketinggeweld wordt steeds heftiger. We worden verslaafd gemaakt aan snelle dopaminekicks. Gepersonaliseerde algoritmes jagen op onze zwaktes en ‘musthaves’ worden ons 24/7 opgedrongen. Webshops manipuleren ons richting de koopknop en psychologen weten precies hoe reclames ons het gevoel kunnen geven dat geluk niet bestaat zonder nieuwe spullen. Mentaal opboksen tegen koopfuiken is een oneerlijke strijd, die de komende jaren nog oneerlijker zal worden; ik denk dat we de effecten ervan als maatschappij onderschatten.
De echte uitdaging zit vanbinnen
Het goede nieuws: je kunt wel degelijk van je koophonger af komen. Nog beter nieuws: het is helemaal niet zo moeilijk (geloof me: ik kom van ver en ik spreek uit ervaring)! Het begint met beseffen dat de echte uitdaging niet buiten, maar binnenin onszelf zit: we zijn gevoelig voor externe prikkels omdat we hopen dat een aankoop een leegte in ONS ZELF kan opvullen. Een innerlijk gat, een diepere behoefte (die vaak helemaal niks met kleding te maken heeft), waar marketeers jou vervolgens op pakken.
Wil je écht je koophonger aanpakken? Wees dan bereid om diep te graven in jezelf. Psychotherapeut Carien Karsten schrijft in haar boek ‘Afkicken voor Shopaholics’ (2010) dat het cruciaal is om te herkennen welke prikkels jouw koophonger uitlokken, welke overtuigingen erachter zitten en hoe je die kunt vervangen door gezondere gedachtepatronen. Ik vind het boek nog steeds zo’n aanrader. Het is helaas niet meer verkrijgbaar, maar soms kun je het tweedehands vinden.
Koophonger? Stel jezelf 3 vragen:
Sinds ik dit principe toepas, stel ik mezelf drie vragen zodra ik ook maar íets van koophonger (of ontevredenheid) voel opkomen: