Onze nieuwe Fashion Statement Now campagne laat zien wat altijd buiten beeld bleef
Waarom het belangrijk is dat kledingmerken delen hoeveel kleding ze maken, en waarom we niet eerlijk over duurzaamheid kunnen praten zolang niemand de aantallen kent.
Vorige week lanceerden we met de Dutch Sustainable Fashion Circle iets waar we lang naartoe hebben gewerkt: Fashion Statement Now (de NL tak van de internationale Speak Volumes campagne van The Or Foundation). We vragen kledingmerken om eindelijk iets te delen waar nooit iemand om vroeg: hun productievolumes. Maar achter die simpele vraag schuilt een groter verhaal - over wat nooit niemand kon controleren en waarom de mode-industrie nog steeds veel meer maakt dan de wereld aankan. Daarom is deze campagne juist nu nodig. En jouw stem speelt hierin mee.
Hoe overproductie onzichtbaar blijft zolang niemand telt
De mode-industrie profileert zichzelf graag als progressief. Elke dag lees ik prachtige verhalen over nieuwe materialen, keurmerken of recyclinginitiatieven, en allemaal klinkt het even indrukwekkend. Maar hoe meer ik me hierin verdiepte, hoe duidelijker werd hoe moeilijk het is om al die ambities in perspectief te plaatsen zolang Ă©Ă©n basisvraag onbeantwoord blijft:
âHoeveel kleding wordt er eigenlijk geproduceerd?â
Het antwoord is nérgens te vinden. De schattingen lopen uiteen van 80 tot 150 miljard nieuwe kledingstukken per jaar. Dat is een datakloof van 70%! Met zulke duizelingwekende cijfers zou je bijna vergeten dat het hier om échte kleding gaat, met échte grondstoffen, échte arbeid en gigantische afvalstromen.
Geschat wordt dat 10 tot 40% van alle kleding overproductie is. Dat zijn 8 tot 60 miljard kledingstukken per jaar waar niemand op zit te wachten. En zolang niemand het totaal telt, blijft het grootste probleem van onze industrie structureel buiten beeld.
Waarom âbetere materialenâ niets oplossen als je de aantallen niet kent
Misschien denk je: wat maakt het uit? Maar zonder de aantallen kunnen we veel duurzaamheidsverhalen moeilijk beoordelen. Want wat zegt â10.000 tweedehands items verkochtâ als je niet weet of het merk daarnaast ook honderdduizend nieuwe kledingstukken produceerde, of honderd miljoen? Hoe beoordeel je een circulair project als je geen idee hebt hoe groot de totale berg is waar het uit voortkomt?
Zonder inzicht in volumes kun je geen eerlijk gesprek voeren over verantwoordelijkheid, reductie of vooruitgang. Wat je niet meet, kun je tenslotte niet begrenzen. En precies daarom blijft overproductie zo ongrijpbaar. En lucratief.
Kantamanto Market ziet wat wij liever niet zien
Nergens wordt de realiteit van overproductie zo zichtbaar als in Kantamanto Market in Accra, Ghana, Ă©Ă©n van âs werelds grootste tweedehandsmarkten. Elke week komen hier zoân vijftien miljoen kledingstukken binnen (laat dat getal even inzinken). Een gemeenschap van ruim dertigduizend mensen sorteert, repareert, upcyclet en verkoopt die kleding met enorme creativiteit en toewijding.
Maar zelfs de sterkste gemeenschap kan niet op tegen een constante stroom kleding, waarvan de kwaliteit door fast- en ultrafast fashion steeds verder afneemt. Het gros is tegenwoordig onbruikbaar, en het is onvermijdelijk dat een flink deel als afval eindigt: op het strand, in het water en op brandhopen. In deze video zie je hoe dat zit:
Kantamanto is een vergrootglas: het laat zien wat er fysiek gebeurt wanneer de voorkant van de keten maar blijft produceren zonder overzicht, limiet en verantwoordelijkheid.
The Or Foundation werkt elke dag in die realiteit. Hun werk is een belangrijke spiegel van de wegwerpmentaliteit die we hier inmiddels normaal vinden. Vanuit hun onderzoek is Speak Volumes ontstaan: de internationale oproep aan kledingmerken om te delen hoeveel kleding ze maken. En gelukkig krijgt hun geluid op steeds grotere platforms zichtbaarheid, zoals afgelopen week op Business Of Fashion:
Waarom de UPV Textiel niet het volledige verhaal vertelt
In Nederland zetten we belangrijke stappen om de impact van kleding beter te reguleren. De UPV Textiel is daar een goed voorbeeld van, en ik wil Ă©cht benadrukken hoe waardevol dat is: deze wet is een belangrijke stap die producenten verantwoordelijk maakt voor wat ze op de markt brengen. Nederland loopt hierin voorop en laat hiermee aan andere landen zien dat dit werkt.
Maar onder de huidige UPV-wet hoeven bedrijven alleen aan Stichting UPV Textiel (dus niet publiekelijk inzichtelijk) te rapporteren wat er in ons land âop de markt wordt gebrachtâ: puur wat wordt verkocht of ter verkoop wordt aangeboden in een winkel of webshop. Alles wat ervoor of erna gebeurt, blijft buiten beeld.
Dat hiermee een deel van de overproductie onzichtbaar blijft, is zorgwekkend. Het is momenteel namelijk financieel veel interessanter om in grote aantallen te produceren: hoe groter de bulk, hoe lager de prijs per stuk. Het kan dus goed zijn dat een merk grote volumes laat maken omdat dat het goedkoopst is, terwijl een deel daarvan het magazijn nooit verlaat - of zelfs de fabriek niet! - simpelweg omdat er geen bestemming voor is.
Producten die Nederlandse merken in het buitenland verkopen (soms in landen waar amper wet- of regelgeving is) vallen ook buiten de rapportage. Daardoor ontstaat een systeem waarin een merk structureel meer kan produceren dan het verkoopt, zonder dat iemand weet wat de overschotten zijn, en waar ze eindigen.
Daarbij rekent de UPV in kiloâs. En kiloâs zeggen veel over afvalstromen, maar vrijwel niets over aantallen. Een gebreide trui kan zwaarder zijn dan tien dunne tops bij elkaar, terwijl het juist die lichtgewicht tops zijn die markten als Kantamanto overspoelen.
Waarom onze campagne juist nĂș nodig is
Daarom hebben we als Dutch Sustainable Fashion Circle besloten om dit gesprek in Nederland te openen. Fashion Statement Now is onze oproep aan merken om te publiceren hoeveel kleding ze jaarlijks produceren, en achter de schermen zijn we met veel merken in contact.
Voor veel merken die al bewust produceren, is dat helemaal niet ingewikkeld. De data bestaan al en voor de UPV moeten ze een groot deel toch al aanleveren. Vaak is het verschil tussen âop de markt gebrachtâ en het totaal klein.
Merken die laten zien dat transparantie geen risico is
Gelukkig snappen steeds meer merken het belang hiervan. In Nederland doen o.a. Kuyichi, Joline Jolink en MUD Jeans mee met Fashion Statement Now. Internationaal zijn ook grotere spelers aangesloten, zoals Armedangels, Mulberry, Ecoalf en Organic Basics.
Neem Armedangels. Het merk maakt ruim 2,5 miljoen kledingstukken per jaar en komt daar gewoon voor uit. Sterker nog: juist dankzij die schaal kan het veel positieve invloed uitoefenen op bijvoorbeeld arbeidsomstandigheden en materiaalinnovaties.
Sommige merken vragen ons: wat als mensen iets van dat getal vinden? Tegen hen zeg ik: groot zijn is niet het probleem - onzichtbaarheid wel. Mensen zijn echt niet naĂŻef. Ze begrijpen dat Ă©Ă©n getal nooit het hele verhaal vertelt en dat een laag aantal niet automatisch beter is dan een hoog getal. Maar je moet mensen wel meenemen in je keuzes.
Een aantal merken doet dat al fantastisch. Twothirds en Kuyichi schreven allebei een pagina op hun website over hun deelname, en met Kuyichi hebben we onlangs een video-interview opgenomen dat binnenkort uitkomt. Ik vind het geweldig dat deze merken snappen dat vertrouwen niet ontstaat door perfecte cijfers, maar door eerlijk te delen waarom ze doen wat ze doen. Bovendien wordt wetgeving regelmatig herzien, ook de UPV, en vrijwel iedereen die we spreken is het erover eens dat inzicht in volumes ooit onvermijdelijk wordt. Merken die nu al delen, lopen straks voorop.
Wat kun jij doen?
Het antwoord is verrassend simpel. Het begint met vragen: âhoeveel produceren jullie eigenlijk?â. Stel de vraag aan merken die je vertrouwt, en ook jĂșist aan merken waarvan je het niet weet. Deel dit artikel met vrienden of collegaâs die bij een modemerk werken.
En de makkelijkste manier: tag Nederlandse merken onder deze Instagram Reel hieronder. Niet om te vingertjewijzen, maar om zichtbaar te maken dat dit leeft. Hoe meer mensen dit vragen, hoe sterker het signaal richting de sector Ă©n beleidsmakers.
Werk je bij een merk? Sluit je aan! Vul zo snel mogelijk dit formulier in, of neem contact op (sara[@]whensarasmiles.nl). We denken graag mee! Stuur dit artikel ook vooral door naar je team of duurzaamheidsafdeling. Hoe meer dit gesprek wordt gevoerd, hoe normaler het wordt.
Binnenkort meer over de merken die al meedoen. Hun verhalen zijn inspirerend!
P.S. Met dit artikel wil ik je meenemen in de dingen waar ik aan werk. Consumententips zijn belangrijk, maar mijn grotere impact zit uiteindelijk in systeemverandering en bewustwording rond onderwerpen waar bijna niemand over praat - juist omdat ze abstracter voelen, maar zĂł belangrijk zijn om te begrijpen. Alleen zo kunnen we de industrie veranderen. Dank voor het lezen!
Doneer en support OFFMODE
Helpt mijn werk jou om kritischer naar de mode-industrie te kijken en met meer liefde naar je eigen kast? Ik kies ervoor om de meeste content op OFFMODE gratis te houden, zodat iedereen deze belangrijke verhalen kan lezen. Via mijn Petje Af pagina of via deze Tikkie link kun je me een symbolische koffie of lunch trakteren of maandelijks doneren. Heel veel dank voor je support!
Bedankt voor je goede werk Sara!