"Skinny is the best fashion statement" - waarom extreem dun weer in fashion is
Van Zara tot Serena Williams en geheime thinfluencer communities: hoe het dunne ideaal ons steeds meer - en overal - wordt verkocht.
Soms betrap ik mezelf erop dat ik langer blijf hangen bij filmpjes die ik eigenlijk helemaal niet wil zien: meisjes met een onmogelijke smalle taille en strakke kleding, die hun outfits en hun figuur showen met een blik van “kijk mij eens hot zijn”. Het is een soort fascinatie van me: waarom dóen ze in vredesnaam zo (overigens is dit niet handig voor mijn algoritme)? Maar vooral baart het me zorgen. Want ik zie het steeds duidelijker: de comeback van skinnification (waar ik in mei over schreef) dringt zich steeds heftiger op. En ik denk dat we ons er echt tegen moeten wapenen. Want de nadruk leggen op één ‘ideaal’ soort lichaam, dat voor velen
De terugkeer van size zero
Even leek het de goede kant op te gaan op het gebied van zelfliefde. Body positivity kwam op, evenals body neutrality. Ontzettend belangrijk want, laat ik duidelijk zijn: élk lichaam mag er zijn en moet gevierd worden. Dik, dun, lang, kort - elk lichaam verdient zelfliefde. Waar jij je goed in voelt, hoor je lekker zelf te bepalen (bovendien is er ook zoiets als genen, misschien moeten we dat ook eens accepteren?).
Maar beide bewegingen komen de laatste tijd steeds meer onder druk te staan. De BBC kopte eerder dit jaar al dat body positivity op de catwalk plaatsmaakt voor dunnere modellen, en:
“As Ozempic and its counterparts become more commercially available for aesthetic purposes, industry insiders claim it has affected the body positivity movement”.
Vogue Business telde voor herfst/winter ’25 op de catwalks van de vier grote Fashion Weeks 8.703 looks. Wat blijkt: de maten worden meetbaar weer kleiner. Op Milan Fashion Week was zelfs geen enkel plus-size model meer te bekennen. Ongelooflijk.
Maar ook lager in de merkpiramide sijpelt het eenzijdige, dunne ideaal door. Vorige maand kwam in het nieuws dat de Britse reclamewaakhond Zara op de vingers tikte: twee beelden met ‘ongezond dunne’ modellen mochten niet meer worden gebruikt in het VK:
Want wat je vaak ziet, ga je onbewust normaliseren - basispsychologie, zoals modepsycholoog Anke Vermeer in onze Trends vs. Identiteit talk al uitlegde. Eerst denk je: “ach, dat is Hollywood”, maar voor je het weet vergelijk je jezelf met een digitaal afgeslankt gezicht of een celebrity die dankzij een spuit Ozempic ineens tien kilo lichter is. Ik weet als geen ander hoe dat voelt. Jarenlang was ik mega onzeker over mijn lijf, wat uitmondde in een koopverslaving. Je denkt dat je erboven staat, maar herhaling schuift ongemerkt de norm in je hoofd op. En voor je het weet luister je toch naar dat stemmetje dat fluistert: “misschien moet ik er ook zo uitzien.”
Intussen draait er een miljardenindustrie op precies die onzekerheden. Wie de prijs betaalt? Wij. Met ons zelfbeeld, onze gezondheid, onze portemonnee en ook onze innerlijke rust.
Skinnytok is weg, maar de toxische beweging groeit
Laten we starten bij TikTok, waar skinnification in een stroomversnelling raakte. Eerder vertelde ik je over het controversiële Skinnytok. In juni was er goed nieuws: de #skinnytok-hashtag moest van TikTok worden verwijderd na grote zorgen en druk vanuit Europese Lidstaten. “Hoera!”, zou je denken (en het ís ook een belangrijke stap), maar het probleem blijft: de toxische content zélf mocht gewoon blijven staan en natuurlijk weken de betreffende thinfluencers gewoon uit naar andere hashtags en codenamen. En dat zullen ze natuurlijk blijven doen, waardoor het steeds moeilijker te controleren en te herkennen valt. Als je de kern van het probleem niet aanpakt, is het dweilen met de kraan open.
Zelfs als je op #healthy zoekt, komt er verkapte thinspiration tussendoor. De Nederlandse Vereniging van Diëtisten is bezorgd: jongeren spiegelen massaal hun eetgedrag aan wat ze online zien. Wat ‘gezond’ is, wordt al snel verward met ‘zo min mogelijk eten’ of ‘zo slank mogelijk zijn’.
Ook zie ik dat het lichaam steeds meer als onderdeel van ‘fashion’ wordt gepresenteerd, met superslanke meiden die stellen dat skinny hun outfit of een fashion statement is. Je zou dit als jonge vrouw maar constant op je feed krijgen:
De nieuwe pro ana beweging: “Hunger isn’t a life emergency”
Het bizarste voorbeeld blijft Liv Schmidt, de thinfluencer die zelfs een TikTok ban kreeg omdat ze ‘dangerous weight loss’ promootte. Het was ook wel vrij obvious, met mantra’s als:
“Body positivity is a lie. You’re just mad I got skinny”
“Babe, hunger isn’t a life emergency. You’ll survive”
“Do you wanna be a Birkin, or do you wanna be a thrift store bag?”
Als je het dit filmpje van YouTube Stephanie Lange bekijkt (wat de basis vormde voor dit artikel), sla je steil achterover:
Steeds meer gesloten communities
Maar natuurlijk kon ook hier een zorgwekkende ontwikkeling niet ontbreken: na de TikTok ban startte Schmidt haar eigen platform: The Skinni Société, een besloten community waarin je voor €20 per maand toegang krijgt tot eetdagboeken, trainingsschema’s en tips om dunner te worden onder het mom van discipline. Eigenlijk, als je ‘t mij vraagt, een verkapt pro-ana (anorexia) forum, maar dan met een grote satijnen strik eromheen. Én een enorm businessmodel erachter, want met 6500 leden brengt de community maandelijks €130.000 in het laatje.
En dit is misschien nog wel het engste: steeds meer influencers verplaatsen hun content volgens The Wall Street Journal naar privékanalen. Want achter gesloten deuren is het toezicht nog minder én het algoritme kan je er niet afleiden. Een toxische cocktail.
Beeld: The Wall Street Journal
Iedereen dun (met een beetje hulp)
Maar laten we ook die andere vijand niet vergeten: de skinny filters (waarmee je jezelf dunner kan maken in video’s), tegenwoordig standaard in bijna elke app. Het meest angstaanjagende is dat je tegenwoordig niet eens ziet dat ze gebruikt worden: het zijn subtiele tweaks die je taille een paar centimeter smaller maken of je benen langer. Je kijkt dus naar een lichaam dat in werkelijkheid niet bestaat, maar toch slaan je hersenen het op als referentiepunt.
Buccal fat removal: de ingevallen-wangen-look
Naast digitale bewerking is de offline variant natuurlijk ook sterk in opkomst: ook de cosmetische chirurgie wordt steeds meer ingezet om dunner te lijken. Denk aan het populaire buccal fat removal, een cosmetische ingreep waarbij vet uit je wangen wordt gehaald voor een ingevallen look. Toen ik erover las, vielen er een hoop veranderde rodelopergezichten op hun plek. Het subtiele karakter maakt het verraderlijk: je herkent de ingreep niet, maar je ziet online wél overal ingevallen gezichten. Dus ga je je steeds meer afvragen: waarom heb ik dan van die bolle wangen?
Ozempic nation
En dan is er nog het snel stijgende gebruik van afvalmedicijnen zoals Ozempic, de heilige graal lijkt voor iedereen die snel slanker wil zijn. Begrijp me niet verkeerd: ik ben heel blij dat het mensen kan helpen om gezonder te leven. Maar intussen kregen opvallend veel celebs ineens een superslank, recht silhouet; ook mensen die ooit trots uitkwamen voor hun rondingen en body positivity. Tuurlijk kan het allemaal toeval zijn, en heeft iedereen ineens het licht gezien. Maar kom op… we weten toch wel beter?
Er zijn ook steeds meer celebrities die eerlijk voor hun medicijngebruik uit komen. Vorige week kwam Serena Williams in opspraak met een campagne voor GLP-1-medicatie, het zusje van Ozempic. In een gelikt promofilmpje vertelt ze dat ze ondanks haar gezonde levensstijl en al het sporten haar oude gewicht niet kon bereiken, maar dankzij een wekelijkse injectie wel:
“After kids, it’s the medicine I needed. One app to reach my goals. This is health care. This is Ro. I’m Serena Williams and I’m a real Ro member.”
Aan de ene kant vind ik haar eerlijkheid verfrissend (en belangrijk). Maar ook ben ik bang voor waar het heen gaat als afslankmedicatie net zo normaal wordt gemaakt als een vitaminepil. Het zet de deur open voor een enorme groep mensen die dit niet nodig hebben, maar zich tóch injecteren omdat het een makkelijke quick fix is naar een aangeprate, mentaal ongezonde norm.
Waarom ik hierover blijf schrijven
Net als modetrends is ‘skinny’ een esthetiek die je steeds makkelijker kunt kopen, nastreven en vermarkten. Het mechanisme is hetzelfde: eerst onzeker maken en dan de oplossing verkopen. Is er geen probleem? Dan maken we er één. Niet alleen onze outfits, maar ons volledige uiterlijk als maakbaar (en makkelijk haalbaar) presenteren vanuit veranderende schoonheidsbeelden, gepusht door machtige bedrijven met als enige doel winst- en machtmaximalisatie, is ZO gevaarlijk.
Misschien denk je: “begint ze hier nou alweer over?” Maar ik moet het doen van mezelf. Natuurlijk zal dit ook weer leiden tot een tegenbeweging, maar ik vrees dat dit de komende tijd een serieuze voedingsbodem wordt voor extra ontevredenheid. Ook dit blijf ik herhalen: bewustwording is stap één. Blijf jezelf trainen om te doorzien hoe het systeem jou beïnvloedt en zeg “nee” tegen alles wat jou probeert te veranderen in iemand die je niet bent. Lees ook even dit artikel voor positieve inspiratie en onthoud: je bent geen trend. Je bent een mens. Je hebt genoeg en je bént genoeg.
Doneer en support OFFMODE
Helpt mijn werk jou om kritischer naar de mode-industrie te kijken en met meer liefde naar je eigen kast? Ik kies ervoor om de meeste content op OFFMODE gratis te houden, zodat iedereen deze belangrijke verhalen kan lezen. Via deze Tikkie link kun je me een symbolische koffie of lunch trakteren of maandelijks doneren. Heel veel dank voor je support!
Heerlijk geschreven weer 🙏🏻
Bedankt hiervoor❤️